Ekwiwalent za urlop finansowany dotacją oświatową – wyrok NSA 8 stycznia 2026

Wypłacany pracownikowi ekwiwalent za urlop może być finansowany z dotacji oświatowej. Takie stanowisko zajął, w wyroku z 8 stycznia 2026 roku, Naczelny Sąd Administracyjny. Sprawdź, jakie warunki muszą być spełnione i na jakiej podstawie można finansować ekwiwalent urlopowy dotacją. O rozstrzygnięciu NSA opowiada mecenas Beata Patoleta. Na co trzeba zwrócić uwagę?

• Ekwiwalent nie może zostać wypłacony zamiast urlopu
• Pracownik ma prawo do otrzymania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop
• Ekwiwalent może być wypłacony pracownikowi w określonej prawnie sytuacji
• Ekwiwalent urlopowy jest wydatkiem bieżącym placówki oświatowej
• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop może być finansowany z dotacji oświatowych

Zapraszamy na nasze szkolenia
——
21 maja 2026 g. 16.00
Awans zawodowy nauczyciela – zasady, stopnie awansu, zadania
Zasady, zadania, obowiązek realizacji awansu nauczyciela…
Zapisy | Awans zawodowy nauczyciela w oświacie niepublicznej >>>
——
26 maja 2026 g. 16.00
Tworzenie Statutu, umów, IPET i WOPFU krok po kroku z mec. Patoletą (+ WZORY)
Bezpieczny Statut i szczelne umowy z mecenas Patoletą + szablony dokumentów
Zapisy | Wzorcowe statuty, aneksy do umów i IPET w Twojej placówce >>>
——

Nie wolno wypłacać ekwiwalentu w zamian za urlop

Zwracam Państwu szczególną uwagę na to, że niedopuszczalnym jest wypłacanie ekwiwalentu urlopowego w zamian za urlop, jeśli pracownik nadal pracuje w przedszkolu czy szkole. Obowiązek wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dotyczy pracownika, z którym nie przedłużamy umowy o pracę.

Pracownik ma prawo do ekwiwalentu

Jeśli pracownik, który ma wiele zaległych dni urlopowych, składa wypowiedzenie, pracodawca nie ma możliwości wysłać go na urlop. Wówczas, by pozostawać w zgodzie z literą prawa, ma on obowiązek wypłacenia ekwiwalentu. Na obowiązek wypłacenia ekwiwalentu nie wpływa forma rozwiązania stosunku pracy. Nie ma znaczenia, czy jest to wygaśnięcie umowy o pracę, rozwiązanie jej za obopólną zgodą, czy nawet zwolnienie dyscyplinarne.

Zasiłek chorobowy a dotacje – jak prawidłowo rozliczyć?

Kiedy ekwiwalent urlopowy może być finansowany dotacją

Uzasadnienie do wyroku NSA z 8 stycznia 2026 I GSK 1411/25 pomoże Państwu w sporach z organami oraz w dyskusjach z organami z kontrolującymi odnośnie wszelakich dodatkowych świadczeń za pracę. Już nie wyłącznie ekwiwalenty, ale też różnego rodzaju dodatków, które państwo wykorzystujecie.

Prawo pracownika do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w całości lub części urlop wypoczynkowy powstaje więc w dniu rozwiązania umowy o pracę – zdarzenia uniemożliwiającego realizację prawa do urlopu wypoczynkowego w naturze. Prawo do ekwiwalentu jest więc prawem pochodnym prawa do urlopu. W sytuacji, gdy ze względu na ustanie stosunku pracy nie jest możliwe wykorzystanie przez pracownika prawa do urlopu, pracodawca jest zobowiązany do wypłaty ekwiwalentu. Obowiązek ten wynika ze stosunku pracy i jest ściśle związany z wykonywaniem przez pracownika pracy w czasie, w którym stosunek pracy istniał.

Oznacza to, że ekwiwalent wypłacony pracownikowi z tytułu należnego i niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, stanowi przychód podlegający obowiązkowi składkowemu, tj. podlega składce na ubezpieczenie społeczne), a więc wpływa na przychód pracownika. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop ma charakter wynagrodzenia za pracę (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1849/22, CBOSA).

Wobec powyższego, skoro przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a u.f.z.o. przewiduje wykorzystywanie dotacji na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego placówkę, w tym na wynagrodzenia pracowników, należy uznać za uprawniony pogląd skarżącej, że zakwestionowany wydatek mieści się w normie powyższego przepisu, jako związany z realizacją zadań Poradni w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

Trudno bowiem byłoby przyjąć, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop, który jak już wyżej wyjaśniono stanowi w istocie wynagrodzenie za świadczoną wcześniej pracę (związaną z realizacją zadań Poradni) nie może być sfinansowany z dotacji, natomiast wynagrodzenie za pracę już tak.

Wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące ekwiwalentu urlopowego

Rozstrzygnięcie NSA – ekwiwalent może być finansowany dotacją

Ekwiwalent wypłacony zgodnie z artykułem 172 kodeksu pracy, czyli wtedy, kiedy kodeks pracy nakazuje państwu wypłatę ekwiwalentu, ponieważ np. pracownik, nim zdążycie udzielić urlopu, wypowie Państwu stosunek pracy. Wówczas nie macie innego wyjścia, musicie wypłacić ten ekwiwalent, żeby pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Mieliśmy rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które twierdziło, że ekwiwalent może być finansowany dotacją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z jakiegoś powodu, nie zgodziło się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przychyliło się do zdania, że należny jest zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. WSA wobec tego złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i NSA, na posiedzeniu niejawnym, w dniu 17 stycznia 2024 wydał rozstrzygnięcie w sprawie I GSK 1849/22.

Wspomniane rozstrzygnięcie NSA z 17 stycznia w sprawie ekwiwalentu finansowanego dotacją oświatową >>>

Możecie sobie Państwo znaleźć to rozstrzygnięcie poniżej zacytuję Państwu jedynie podsumowanie:

…skoro przepis art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. b u.s.o. przewiduje wykorzystywanie dotacji na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego placówkę, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o., w tym na wynagrodzenia pracowników, należy uznać za uprawnioną konstatację WSA, że zakwestionowany wydatek mieści się w normie powyższego przepisu, jako związany z realizacją zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Trudno bowiem byłoby przyjąć, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop, który jak już wyżej wyjaśniono stanowi w istocie wynagrodzenie za świadczoną wcześniej pracę (związaną z realizacją zadań przedszkola) nie może być sfinansowany z dotacji, natomiast wynagrodzenie za pracę już tak.

Dotacje oświatowe – wątpliwości związane z ekwiwalentem urlopowym

Dlaczego pojawiają się wątpliwości w kwestii wypłaty ekwiwalentu za urlop ze środków dotacyjnych? Chodzi o to, że przyjmuje się iż ekwiwalent za urlop nie jest tożsamy z wynagrodzeniem. Owszem, nie jest! Są jednak takie sytuacje, w których ekwiwalent musi zostać bezwzględnie wypłacony – pracodawca jest do tego zobowiązany.

Jak rozliczać dotacje na kształcenie specjalne?

Ekwiwalent urlopowy – wydatek bieżący?

W mojej ocenie ekwiwalent jest bez wątpienia wydatkiem bieżącym. Z treści ustawy wiemy zaś, że możemy wydatkować dotacje na wydatki bieżące związane z kształceniem, wychowaniem, opieką i profilaktyką społeczną.

Kwalifikacje dyrektora niesamorządowej placówki oświatowej – publicznej lub niepublicznej

Czym jest ekwiwalent urlopowy?

Reguluje go artykuł 171 Kodeksu Pracy. Wynika z niego wprost obowiązek wypłacenia ekwiwalentu.

Art. 171. [Ekwiwalent za urlop]
§ 1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.

Zwróćcie Państwo uwagę, że norma artykułu 35 adresowana jest nie tylko do osób prowadzących placówki niepubliczne. Dotyczy ona także placówek, które nie mają możliwości pobierania czesnego od rodziców lub innych środków od rodziców. Czy w takiej sytuacji organ prowadzący tego typu placówkę byłby zwolniony z obowiązku wypłaty ekwiwalentu? Czy musiałby starać się pozyskać środki z innych źródeł?

Zasady wypłaty ekwiwalentu art. 172 Kodeksu Pracy

Jak zweryfikować wysokość wypłacanej dotacji oświatowej? [WZÓR WNIOSKU]

Sąd Najwyższy o ekwiwalencie urlopowym

W swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreśla, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop podlega ochronie prawnej w takim samym zakresie, jak wynagrodzenie za wykonywaną pracę.

Finansowanie ekwiwalentu dotacją oświatową

Artykuł 35 ustęp 1 Ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wskazuje na co przeznaczone są dotacje oświatowe. Mogą być one wykorzystywane na dofinansowanie zadań placówek oświatowych. Co w takim razie skłąda się na realizację tych zadań, które ma obowiązek realizować przedszkole, czy szkoła?

Dotacje, o których mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–30 i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego

Jeżeli dotacje możemy wydać na każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, czy przedszkola, w tym m.in. na wynagrodzenie, to nie można na tej podstawie stwierdzić, że ekwiwalent nie mieści się w tym zakresie. Niestety takie, błędne stanowisko prezentują niektórzy kontrolujący.

MEiN potwierdza nasze stanowisko. Do kontroli uprawnieni pracownicy samorządowi

Realizacja zadań organu prowadzącego

Pamiętajmy też, że dotacja może być również wykorzystana na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego. Przecież to właśnie organ prowadzący jest pracodawcą i to w jego zakresie obowiązków i zadań leży m.in. zapewnienie obsługi prawnej i finansowej szkoły czy przedszkola. Jeśli dyrektor placówki chce pozostawać w zgodzie z przepisami Prawa Pracy, a nie mógłby z dotacji sfinansować ekwiwalentu, to powinien to zrobić z … własnych środków? Oczywiście że nie!

Odniesienia do karty nauczyciela

Ustawodawca ustalając możliwą wysokość dochodów w placówkach, w odniesieniu do ustalanych Kartą Nauczyciela dochodów nauczycieli sam wskazuje, że zachodzi tutaj istatna zależność. Dlatego też opierając się na przepisach Karty Nauczyciela (art. 67), które przewidują ekwiwalent pieniężny za urlop dla nauczyciela.

Ekwiwalent to wydatek bieżący finansowany dotacją

Ekwiwalent za urlop wypłacony pracownikowi wobec braku możliwości udzielenia mu urlopu można, w mojej ocenie zaliczyć do wydatków bieżących ponoszonych przez szkołę lub przedszkole.

Zapraszamy na nasz fanpage, profil na instagramie i kanał na YouTube