Zmiana organu uprawnionego do kontroli dotacji. Wniosek do MEiN

Kontrola dotacji w kompetencjach Regionalnych Izb Obrachunkowych
Kontrola dotacji w kompetencjach Regionalnych Izb Obrachunkowych

W lutym 2021 roku wystąpiliśmy, w imieniu niepublicznych placówek oświatowych, do Ministra Edukacji i Nauki z wnioskiem o przeprowadzenie zmian legislacyjnych w zakresie prawa finansowania zadań oświatowych. Jednym z kluczowych postulatów było oddanie uprawnienia do prowadzenia kontroli dotacji w kompetencje innego organu, niż organ dotujący np. Regionalnych Izb Obrachunkowych. Wnioskowaliśmy także o zrównanie limitów wynagrodzeń w placówkach publicznych i niepublicznych, oraz o zmianę zasad ustalania podstawowej kwoty dotacji. Zwróciliśmy też uwagę MEiN na problem z otrzymaniem dotacji w pierwszym roku działalności placówki oświatowej.

Szkolenia Kancelarii Adwokackiej Adwokat Beata Patoleta:

Organ dotujący nie powinien przeprowadzać kontroli dotacji

Aktualnie środki finansowe przekazywane są przez ten sam organ, który następnie dokonuje kontroli prawidłowości ich pobrania i wydatkowania. Rozwiązanie to ma zasadniczą wadę – organ dotujący jest zainteresowany stwierdzeniem nieprawidłowości! Uzyskanie zwrotu dotacji powoduje, że do budżetu gminy wpływają środki, które mogą być rozdysponowane w dowolny sposób. Były one jednak przekazane na ściśle określony cel – edukację w ramach wypłacanej przez Skarb Państwa subwencji oświatowej.

Dotacja oświatowa dla przedszkola w wakacje

Zrównanie limitów wynagrodzeń w placówkach publicznych i niepublicznych

Zaproponowaliśmy również, rozważenie zrównania limitów wynagrodzeń w placówkach publicznych i niepublicznych. Wnioskujemy o przyjęcie dla placówek niepublicznych limitu analogicznego jak w przypadku placówek publicznych. Bez rozróżniania wysokości w zależności od statutu publiczno-prawnego placówki oświatowej.

Zmiana zasad ustalania podstawowej kwoty dotacji

Proponujemy także o zmianę zasad ustalania podstawowej kwoty dotacji. Obecnie często plany wydatków i dochodów na utrzymanie przedszkoli gminnych tworzone są w sposób krzywdzący dla placówek niepublicznych. Ostateczny plan wydatków ustalany jest na dzień 30 września. Wiele wydatków podnoszonych jest już po tej dacie lub wprowadzanych do budżetu, tak aby nie uwzględniać ich w podstawie naliczenia dotacji. Podobnie plan dochodów jest tworzony w wysokości, która nie zostanie zrealizowana i nie odzwierciedla faktycznych wpłat rodziców z tego tytułu. Celem takiego zabiegu jest pomniejszenie podstawy naliczenia dotacji, czego konsekwencją staje się zaniżenie dotacji oświatowych.

Zamknięcie przedszkoli? Co robić?

Prawo do dotacji w pierwszym roku działalności

Kolejną sprawą jest prawo do otrzymania dotacji w pierwszym roku działalności. W tym zakresie powinno zostać rozważone umożliwienie złożenia wniosku podmiotowi, który nie jest jeszcze wpisany do ewidencji, lecz jest w fazie organizacji i planuje podjęcie działalności. Regulacje, obowiązujące w tym zakresie, powodują, że osoby rozpoczynające działalność oświatową, w pierwszym roku muszą funkcjonować bez należnego im wsparcia finansowego w postaci dotacji.

Audyt a kontrola. Ustawa nie przewiduje audytu w niesamorządowych jednostkach oświatowych!

Uchylenie przepisu art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych

Kolejnym argumentem przemawiającym za koniecznością dokonania zmian są wątpliwości związane z interpretacją art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sądy administracyjne na terenie całego kraju uznają się na niewłaściwe w sprawach o niedopłacone kwoty dotacji. Przepis ten w żaden więc sposób nie oddaje pod rozstrzygnięcie sądów administracyjnych spraw związanych z dotacjami oświatowymi wypłacanymi po roku 2017. Jednocześnie do roku 2016 wszelkie spory tego typu rozpoznają sądy powszechne, właściwe wydziały cywilne. Uzasadnionym byłoby więc uchylenie przepisu art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i oddanie tej kategorii spraw do właściwości sądów powszechnych, tak jak ma to miejsce do dotacji wypłacanych za lata do 2016 roku włącznie. Takie stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, że również Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących drogi sądowej za lata do 2016 roku włącznie sugeruje, iż po roku 2017 droga sądowa nie wydaje się być skutecznie wyłączona jeżeli chodzi o postępowania przed sądami cywilnymi.

Zapraszamy na fanpage Kancelarii Adwokackiej Adwokat Beata Patoleta