Kształcenie specjalne i godziny wsparcia. Jak prawidłowo finansować wydatki z art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych?

Rozliczanie dotacji oświatowej przeznaczonej na uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego budzi liczne wątpliwości interpretacyjne. Wielu dyrektorów oraz organów prowadzących szkoły i przedszkola utożsamia kształcenie specjalne wyłącznie ze specjalistycznymi zajęciami terapeutycznymi. Tymczasem sedno ustawowej konstrukcji leży w samym procesie dydaktycznym. Dowiedz się, jak prawidłowo kwalifikować wydatki na wynagrodzenia nauczycieli, jak interpretować zapisy art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz w jaki sposób prawidłowo wykazywać godziny wsparcia w Systemie Informacji Oświatowej (SIO).

• Kształcenie specjalne to dydaktyka, nie tylko terapia: Podstawą kształcenia specjalnego jest dostosowanie procesu nauczania przedmiotowego i wychowawczego do potrzeb ucznia.
• Rola IPET: Zakres obowiązków i wydatków kwalifikowanych z dotacji wynika bezpośrednio z ustaleń zawartych w IPET oraz zaleceń orzeczenia.
• Finansowanie nauczycieli przedmiotowych: Wynagrodzenia nauczycieli tablicowych i wychowawców dostosowujących program mogą być w odpowiedniej części pokrywane z dotacji na kształcenie specjalne.
• Zajęcia w grupach do 5 osób: Godziny dydaktyczne i wychowawcze realizowane w kameralnych grupach (do 5 uczniów) kwalifikują się jako tygodniowe godziny wsparcia wykazywane w SIO.
• Wykładnia art. 35: Artykuł 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych należy analizować w całości (ust. 4 w połączeniu z ust. 5), co zapobiega błędnej interpretacji podczas kontroli wydatkowania dotacji.

Zapraszamy na nasze szkolenia
——
15 września 2026 g. 16.00
Dyrektor 2026/27! SIO, IPET, WOPFU, kształcenie specjalne, nowe przepisy, wydatkowanie i rozliczanie dotacji
Godziny wsparcia, wypełnianie SIO, IPET i WOPFU, Kształcenie Specjalne – wydatkowanie i rozliczanie
Zapisy: Dyrektor 2026/27. Kształcenie Specjalne IPET, SIO >>>
——
23 września 2026 g. 16.00
Tworzenie Statutu, umów, IPET i WOPFU krok po kroku z mec. Patoletą (+ WZORY)
Jak krok po kroku stworzyć kluczowe dokumenty placówki oświatowej
Zapisy: Statut, IPET, Umowy – jak je stworzyć – gotowe wzory >>>
——
29 września 2026 g. 16.00
Kształcenie Specjalne 2026/27 – kompendium dla dyrektorów i właścicieli placówek
Wszystko o pobraniu, wydatkowaniu i kontroli dotacji oświatowych na Kształcenie Specjalne
Zapisy: Kształcenie Specjalne 2026/27 – wydatkowanie, rozliczanie, kontrola >>>
——

Kształcenie specjalne a terapia – podstawowa różnica

Aby właściwie podejść do tematyki finansowania oświaty, należy zacząć od rozgraniczenia dwóch pojęć: kształcenia specjalnego oraz terapii. Terapia (np. terapia ręki, zajęcia logopedyczne czy rewalidacyjne) stanowi element wspomagający rozwój dziecka. Ma na celu wyeliminowanie lub zmniejszenie barier, które utrudniają uczniowi funkcjonowanie w środowisku szkolnym. Jednak sama w sobie nie zastępuje procesu dydaktycznego. Kształcenie specjalne to w przeważającej mierze realizacja programu nauczania, który został  dostosowany do indywidualnych możliwości psychofizycznych i edukacyjnych ucznia. Proces ten realizują przede wszystkim:

• wychowawcy w przedszkolach,
• nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej,
• nauczyciele przedmiotowi w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych (np. matematyki, języka polskiego, chemii).

To oni, na podstawie Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET), modyfikują metody pracy i formy przekazu wiedzy.

Zobacz też: Status ucznia a dotacja oświatowa. Co z uczniem przyjętym w trakcie miesiąca? >>>

Analiza prawna: Art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych

Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dotacja przyznana na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań dotyczących organizacji tego kształcenia. Prawidłowa interpretacja tego przepisu wymaga jednak przeanalizowania kolejnych regulacji, w tym art. 35 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy. Wskazuje on jednoznacznie, że przez wydatki na kształcenie specjalne należy rozumieć m.in.:

• wydatki na realizację zadań wynikających z zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego,
• zadania określone w Indywidualnych Programach Edukacyjno-Terapeutycznych (IPET),
• zapewnienie odpowiednich warunków do realizacji powyższych zadań.

Literalne odczytanie wyłącznie wstępnej części art. 35 ust. 4 mogłoby sugerować ograniczenie wydatków do bardzo wąskiej grupy działań. Jednak wykładnia systemowa i celowościowa spójnie wskazuje, że kluczowa jest realizacja wszystkich ustaleń przyjętych w IPET.

Struktura wydatków z dotacji na kształcenie specjalne

Struktura finansowania zadań w ramach kształcenia specjalnego dzieli się na dwa zasadnicze zakresy:

• Realizacja zaleceń z orzeczeń i IPET (Filar Główny):
  Wynagrodzenia nauczycieli przedmiotowych i wychowawców w części, w jakiej dostosowują oni program nauczania do potrzeb ucznia z orzeczeniem.
  Organizacja zajęć edukacyjnych i wychowawczych dostosowanych do możliwości dziecka.
• Pozostałe wydatki niezbędne do funkcjonowania ucznia (Filar Uzupełniający):
  Zajęcia ze specjalistami (psycholog, pedagog, logopeda).
  Wydatki ponoszone w wysokości proporcjonalnej do kwoty dotacji, jaką placówka otrzymałaby na danego ucznia, gdyby nie posiadał on orzeczenia (zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 3 i 4 ustawy).

Największa część kosztów kształcenia specjalnego generowana jest przez codzienny proces dydaktyczny, a nie wyłącznie przez odrębne godziny terapii.

Godziny wsparcia i zajęcia w małych grupach (do 5 osób)

W kontekście sprawozdawczości i rozliczania dotacji istotnym pojęciem jest tygodniowa liczba godzin wsparcia, wprowadzana do Systemu Informacji Oświatowej (SIO). Zgodnie z definicją prawną, przez tygodniową liczbę godzin wsparcia dla uczniów m.in. z autyzmem, zespołem Aspergera czy niepełnosprawnościami sprzężonymi rozumie się m.in. sumę tygodniowej liczby godzin zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych realizowanych indywidualnie z uczniem, LUB w grupie liczącej do 5 uczniów.

Praktyczne zastosowanie w przedszkolach i szkołach

Jeśli wychowawca w przedszkolu lub nauczyciel w szkole prowadzi zajęcia w małej grupie (do 5 osób), w której znajduje się uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego każda godzina takich zajęć stanowi dla tego ucznia bezpośrednią godzinę wsparcia. Prowadzący te zajęcia nauczyciel nie musi posiadać odrębnych kwalifikacji z zakresu pedagogiki specjalnej (wystarczą kwalifikacje właściwe dla danego etapu edukacyjnego lub przedmiotu). Wynagrodzenie nauczyciela za te godziny może być sfinansowane z dotacji na kształcenie specjalne na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Dzięki temu organy prowadzące mogą w pełni legalnie i bezpiecznie rozliczać część etatów dydaktycznych z dotacji przeznaczonej na wsparcie specjalne.

Zapraszamy na nasz fanpage, profil na instagramie i kanał na YouTube